Fuhuş suçu, TCK m. 227 kapsamında “Genel Ahlâka Karşı Suçlar” bölümünde düzenlenmiştir. Madde gerekçesinde korunan hukuki yarar, toplumun ar ve hayâ duygusu ile genel ahlâkın muhafazasıdır. Fuhuş, bir kimsenin para karşılığı başkasıyla cinsel ilişkiye girmesi şeklinde tanımlanır; ancak kişinin kendi fuhuş eylemi 5237 sayılı Kanun’da bağımsız bir suç olarak yaptırıma bağlanmamıştır. Suç, başkasını fuhşa sevk etme, kolaylaştırma, aracılık veya yer temini gibi üçüncü kişiye yönelik fiiller üzerinden şekillenir.
TCK m. 227 uyarınca cezalandırılan başlıca fiiller şunlardır:
- Fuhşa teşvik etme (TCK 227/2)
- Fuhşu kolaylaştırma (TCK 227/2)
- Fuhşa aracılık etme (TCK 227/2)
- Fuhuş için yer temin etme (TCK 227/2)
- Çocuğun fuhşu (TCK 227/1)
- Cebir, tehdit, hile veya çaresizlikten yararlanma suretiyle fuhşa sevk/neden olma (TCK 227/4)
Önemle vurgulamak gerekir ki, mağdurun cinsiyeti suçun oluşumu bakımından önem taşımaz; erkek, kadın veya LGBTİ bireyler bu suçun mağduru olabilir.
Suçun mağduru, fuhuş yaptırılan kişidir. Kanun koyucu mağdurun statüsünü dikkate alarak iki ayrı düzenleme getirmiştir:
- 18 yaşından küçüklerin mağdur olduğu haller (TCK 227/1)
- Yetişkinlerin mağdur olduğu haller (TCK 227/2)
Yetişkinlerin Fuhuş Suçunun Unsurları (TCK 227/2)
Fuhuş suçu, tek seferlik eylemle dahi oluşabilen bir suçtur; yani temadi şartı yoktur. TCK 227/2’de seçimlik hareketli bir yapı benimsenmiş olup suç; fuhşa teşvik, kolaylaştırma, aracılık veya yer temini fiillerinden herhangi birinin gerçekleştirilmesiyle tamamlanır. Aynı zaman diliminde birden çok seçimlik hareket tek suç sayılabilirken, farklı zamanlarda tekrarlanması yeni suç doğurur.
Temel şeklin seçimlik hareketleri:
- Fuhşa teşvik etmek: Fuhuş yapma niyeti bulunmayan kişide fuhuş iradesi oluşturma, onu bu yola sürükleme fiilidir. Mağdurun kazancından geçimini sağlamak da teşvik kapsamında değerlendirilir.
- Fuhşun yolunu kolaylaştırmak: Fuhuş yapacak kişiye imkân sağlamak, iletişim/ulaşım/lojistik gibi engelleri kaldırmak, talep edenlere fuhuş imkânı sunmaktır.
- Fuhuş için aracılık etmek: Mağdur ile cinsel arzularını gidermek isteyen müşteriyi buluşturmak, iki tarafı organize etmektir.
- Yer temin etmek: Fuhuşun gerçekleşeceği mekânı sağlamak, konaklama veya buluşma yeri sunmaktır.
Bu fiillerin ortak noktası, başkasının fuhşa yönlendirilmesi veya fuhuş eyleminin gerçekleştirilmesine katkıdır. Failin kastı, fiilin fuhşa hizmet ettiğini bilmek ve istemek yönünde olmalıdır.
Yetişkin Fuhuş Suçunun Cezası
- Basit Fuhuş Suçunun Cezası (TCK 227/2): İki yıldan dört yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adlî para cezası öngörülmüştür. Hapis ve adlî para cezası birlikte uygulanır; seçenekli değildir.
- Cebir, Hile, Tehdit veya Çaresizlikten Yararlanma (TCK 227/4): Bu nitelikli hâller varsa verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılır.
- Yakınlık veya Nüfuzun Kötüye Kullanılması (TCK 227/5): Eş, üstsoy, kayın üstsoy, kardeş, evlât edinen, vasi, eğitici-öğretici-bakıcı ya da kamu görevi/hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuz kullanılarak işlenirse ceza yarı oranında artırılır.
- Örgüt Kapsamında İşleme (TCK 227/6): Suç örgütü faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde yarı oranında artırım uygulanır.
- Tüzel Kişiler (TCK 227/7): Suçtan dolayı tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbirlerine hükmolunabilir.
Onsekiz Yaşından Küçük Çocuğun Fuhuş Suçu ve Cezası (TCK 227/4)
Çocuğa karşı fuhuş suçu; teşvik, kolaylaştırma, tedarik/barındırma veya aracılık yoluyla işlenebilir. Hazırlık hareketleri dahi, çocuk söz konusu olduğunda tamamlanmış suç gibi cezalandırılabilir. Bu suç tipi, hapis yanında adlî para cezası öngörür.
- Çocuğun Fuhuş Suçu Cezası (TCK 227/1): Dört yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası.
- Nitelikli Haller (TCK 227/4): Cebir, tehdit, hile, çaresizlikten yararlanma hâllerinde ceza yarısından iki katına kadar artırılır.
- Yakınlık/Nüfuz (TCK 227/5) ve Örgüt (TCK 227/6): Ceza artırım hükümleri çocuk bakımından da geçerlidir.
Çocuklar açısından koruma düzeyi çok yüksektir; failin hazırlık mahiyetindeki eylemleri bile toplumsal tehlike nedeniyle cezalandırma kapsamındadır.
Fuhuş Suçunda Mağdurun Çaresizliğinden Yararlanma Nedir?
TCK 227/4’teki “çaresizlikten yararlanma”, mağdurun üstesinden gelemediği maddî veya manevî olumsuz koşullarının fail tarafından istismar edilerek fuhşa razı edilmesidir. Bu durum; güçsüzlük, sağırlık-dilsizlik, akıl hastalığı, madde/alkol bağımlılığı, yoksulluk, işsizlik, açlık gibi kişisel/sağlık/sosyal sebeplerden kaynaklanabilir. Esas olan, mağdurun başka türlü kurtulma imkânı bulunmadığı algısı yaratılarak fuhşa sevk edilmesidir. Failin özellikle bu olumsuzluklardan yararlanma kastı önemlidir.
Adli Para Cezasına Çevirme, Erteleme ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması
Adlî para cezasına çevirme: Fuhuş suçunda hükmedilen hapis cezaları, kanuni sınırlar ve suçun niteliği nedeniyle doğrudan adlî para cezasına çevrilemeyebilir.
HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması): Yetişkinlere yönelik temel şekilde, koşullar sağlanıyorsa HAGB kararı mümkündür.
Cezanın ertelenmesi: İnfazdan şartlı vazgeçme niteliğindeki erteleme, yine şartların oluşması hâlinde değerlendirilebilir. Uygulamada, ceza miktarı, zincirleme suç, mağdur sayısı gibi unsurlar HAGB/erteleme imkânını doğrudan etkiler.
Suçun Şikayet Süresi, Zamanaşımı ve Uzlaşma
Fuhuş suçları şikâyete bağlı değildir; savcılık resen soruşturma yapar. Uzlaşma kapsamında da değildir.
Zamanaşımı: Yetişkinlere yönelik fuhuş suçunda olağan dava zamanaşımı genellikle 8 yıl, çocuğa karşı işlenen hâllerde ise 15 yıl olarak uygulanır. Bu süreler geçtikten sonra kovuşturma yapılamaz.
Fuhuş Suçunda Görevli Mahkeme
Fuhuş suçları bakımından görevli mahkeme kural olarak Asliye Ceza Mahkemesidir. Suçun nitelikli hâlleri, zincirleme veya örgüt kapsamında oluşu, görev ve yargılama usulüne ilişkin farklı teknik sonuçlar doğurabilir.
Fuhuş Suçu Yargıtay Kararları
Aşağıda uygulamada öne çıkan ilkeler ve emsal nitelikteki tespitler, özetlenmiş şekilde sunulmuştur.
Fuhuş Suçu (TCK 227) Yargıtay Kararları
Yargıtay, fuhuş suçunun mağdurunun fuhuş yaptırılan kişi olduğunu vurgulamakta; mağdurun yaşına göre TCK 227/1 (çocuk) veya TCK 227/2 (yetişkin) hükümlerinin uygulanacağını belirtmektedir. Cinsiyet ayrımı yapılmaz; erkekler de mağdur olabilir. Seçimlik hareketlerden herhangi birinin gerçekleşmesi suçu tamamlar; aynı zaman dilimindeki birden çok seçimlik hareket tek suç, farklı zamanlardaki tekrar ise ayrı suç oluşturur. Nitelikli hâllerde (cebir, tehdit, hile, çaresizlik) artırım zorunludur.
Fuhuş Suçunun Unsurları
Fuhşa teşvik: İrade oluşturma ve kazançtan geçimini sağlama gibi davranışlarla ortaya çıkar.
Kolaylaştırma: Arayanla sağlayanı buluşturma, lojistik/ulaşım/iletişim destekleri, imkân yaratmayla oluşur.
Aracılık: Mağdur ile müşterinin buluşturulmasıdır.
Yer temini: Mekân sağlama ve kullandırmadır.
Bu hareketlerin her biri suçun oluşması için yeterlidir. Nitelikli hâllerde ise artırım gündeme gelir.
Fuhuş Suçunda Hapis ve Adli Para Cezasına Birlikte Hükmedilmelidir
TCK 227/2, hapis ve adlî para cezasını birlikte öngörür. Bu nedenle sadece hapis veya sadece para cezası verilmesi eksik uygulamadır. Mahkemelerin, her iki yaptırımı birlikte hükmetmesi beklenir.
Mağdur Sayısı Kadar Fuhuş Suçu İşlenmesi
Mağdur sayısı, suç sayısını doğrudan etkiler. Her bir mağdur için ayrı suç oluşur. Bu bağlamda, tek bir karar altında tüm mağdurlar için tek suç kabulü eksik ceza sonucunu doğurabilir.
Zincirleme Şekilde Fuhuşa Aracılık Etme Suçu
Aynı mağdura yönelik değişik zamanlarda tekrar eden aracılık/yer temini fiilleri varsa TCK 43 uyarınca zincirleme suç hükümleri uygulanabilir. Mağdur sayısı ile tekrarın zamanının doğru tespiti önemlidir.
Zincirleme Şekilde Fuhuş için Yer Temin Etme Suçu
Birden fazla mağdura veya aynı mağdura farklı zamanlarda yer temini yapılması, somut olaya göre mağdur sayısınca ayrı suç ya da zincirleme suç değerlendirmesi gerektirebilir. Uygun nitelendirme, sonuç cezayı belirler.
Nitelikli Fuhuş Suçu ve Mağdurun Çaresizliğinden Yararlanma
Çaresizlikten yararlanma için, mağdurun üstesinden gelemediği olumsuz koşulların failce istismarı şarttır. Sadece zor durumdan söz edilmesi yetmez; failin bu durumdan yararlanarak ikna/razı etmesi aranır. Aksi hâlde 227/4 uygulanamaz; temel şekil üzerinden ceza belirlenir.
Zorla Fuhuş Yaptırma Suçunun İspatında Olayın Oluş Şeklinin Önemi
Delil bütünlüğü (mağdur beyanları, kolluk tespitleri, defter kayıtları, iletişim içerikleri vb.) mahkûmiyet için kritik önemdedir. Olayın intikali, eşya/doküman ve tutarlı anlatımlar birlikte değerlendirildiğinde hüküm kurulmalıdır.
Fuhuş Suçunda Erteleme ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması
Sonuç hapis cezasının miktarı, HAGB ve erteleme uygulamasını etkiler. Mağdur sayısına göre ayrı ayrı hüküm kurulduğunda, sonuç ceza iki yılın altına inebilir ve HAGB/erteleme mümkün hâle gelebilir. Zincirleme suç uygulaması ile mağdur sayısınca ayrı suç yaklaşımı arasında, somut olayın özelliklerine göre farklı sonuçlar doğar.
Fuhuş Suçunda Ceza Üst Sınırından Ceza verilmesi
Orantılılık (TCK 3/1) ve temel cezanın belirlenmesi (TCK 61) ilkeleri gözetilmeli; mağdur rızasının bulunduğu, çaresizlik/cebir/tehdit/hilenin ispatlanamadığı durumlarda üst sınırdan ceza verilmesi hâkim takdirini aşan ağırlaştırma olarak görülebilir.
Fuhuş Suçunda Mağdurun Çaresizliği Araştırılmalıdır
“Çaresizlik” değerlendirmesi somutlaştırılmalı; mağdurun hangi zor koşullarda bulunduğu, bu koşulların fuhşa razı olma üzerinde belirleyici olup olmadığı gerekçeli biçimde tartışılmalıdır. Yetersiz araştırma, hatalı nitelendirmeye yol açabilir.
Evlenme Vaadiyle Yurtdışından Getirdiği Kişiye Fuhuş Yaptırmak
Hile veya çaresizlikten yararlanma nitelikli hâlleri için, somut olgularla desteklenmiş ikna/aldatma süreci ve kurtulma imkânının yokluğu aranır. Sırf evlilik vaadinin varlığı, nitelikli hâli tek başına doğurmaz; failin kastı ve mağdurun durumu ayrıntılı irdelenmelidir.
Fuhuş Yaptırma Amacıyla Örgüt Kurma ve Örgüt Üyeliği Suçu
Örgüt faaliyeti çerçevesinde mağdur temini, aracılık ve yer temini fiilleri, TCK 227 hükümleriyle birlikte örgüt hükümlerini de gündeme getirir. Hangi sanığın hangi mağdura yönelik eylemi gerçekleştirdiği tek tek ortaya konmalı; nitelikli hâller ayrıca değerlendirilmelidir.
Fuhşa Teşvik Suçu ve Zincirleme Suç
Fuhşa teşvikin yapısal süreklilik barındırması, her olayda otomatik olarak zincirleme suç anlamına gelmez. Zaman dilimleri, fiilin bölünebilirliği ve mağdur sayısı esas alınarak TCK 43 uygulaması ölçülü yapılmalıdır.
Fuhuşu Kolaylaştırma (TCK m.227/3)
TCK 227/3, tehlike suçu niteliğindedir; fuhşun gerçekleşmesi şart değildir. Fuhuşu kolaylaştırmak veya fuhşa aracılık etmek amacıyla hazırlanmış görüntü, yazı, söz içeren ürünleri verme/dağıtma/yayma fiilleri cezalandırılır. Bu ürünler fotoğraf, dergi, kartvizit, gazete, kitap, CD vb. olabilir. Burada amaç unsuru belirleyicidir: “Kolaylaştırma/aracılık amacı” ispatlanmalıdır.
Kendi Fuhuşunu Kolaylaştırma Suçu
Her ne kadar fuhuş yapmak başlı başına suç olmasa da, kişinin kendi fuhşunu tanıtıcı nitelikte ilan/reklam içerikleri üretip yayması, TCK 227/3 kapsamında “fuhuşu kolaylaştırma” olarak cezalandırılabilir. Bu noktada amaç ve içerik analizi, suç tipinden ayrılmasını sağlayan kritik unsurdur.
Fuhuşa Aracılık ve Yer Temin Etmek Suretiyle Fuhuş Suçunda Polisin Müşteri Rolünde Olması
Delil elde etme yöntemleri, CMK hükümlerine uygun olmalıdır. Gizli soruşturmacı görevlendirilmesi, savcı gözetimi, usule uygun ifade gibi güvenceler ihlal edilirse, elde edilen deliller hükme esas alınamaz. Buna karşılık, usule uygun suçüstü işlemleri, tanıtma ve tespit tutanakları ile desteklendiğinde mahkûmiyeti taşıyabilir. Müdafi hazır olmaksızın alınan kolluk ifadesi, mahkeme huzurunda doğrulanmadıkça esas alınamaz.
Sonuç olarak, fuhuş suçu (TCK 227); toplumsal ahlâkın korunması amacıyla, başkasını fuhşa sürükleyen veya fuhuşa imkân sağlayan fiilleri çok boyutlu bir şekilde yaptırıma bağlar. Seçimlik hareketli yapısı, mağdur sayısı ve nitelikli hâllere göre ceza miktarı değişir. Çocuklara karşı işlenen hallerde koruma düzeyi en üsttedir. Usule uygun delil ve somutlandırılmış gerekçe, nitelendirme ile sonuç cezayı belirleyen başlıca unsurlardır. HAGB/erteleme gibi kurumlar ise sonuç ceza, zincirleme/mağdur sayısı ve nitelik kriterlerine göre olay bazında değerlendirilir. Bu çerçevede, fuhuş suçu soruşturma ve kovuşturmalarında maddi gerçeğe ulaşma, hak ve nesafet ile orantılılık ilkeleri titizlikle gözetilmelidir.
Bir Yorum Yap